Onder hoogspanning krijgt boombeheer een andere lading

Werken onder hoogspanningslijnen? ‘Iedere locatie is een project op zich’

Bomen beheren onder hoogspanningslijnen vraagt om vakmanschap. Al acht jaar voert Boomrooierij Weijtmans dit specialistische werk uit voor netbeheerder TenneT, samen met Van Wijlen BV. Veiligheid, technische precisie en ecologische zorg zijn dagelijkse uitgangspunten bij elke ingreep. “Veiligheid is van levensbelang. Je bent je er altijd van bewust dat we onder extreem hoge spanning werken,” zegt projectleider Anne-Fleur Lammerts.

Tussen april en mei trekken ervaren ETW’ers van Weijtmans het veld in voor de jaarlijkse schouw. Langs bijna duizend kilometer lijnen, altijd alert op elke tak die te dicht in de buurt komt. Alles wat binnen de beschermingszone van de lijn valt of een risico dreigt te vormen wordt zorgvuldig genoteerd. “We kijken niet alleen naar veiligheidsrisico’s, maar ook naar groeisnelheid en vitaliteit,” vertelt Lammerts.

De schouw levert een lijst op van aandachtspunten die allemaal worden geregistreerd in een digitaal GIS-systeem. “Op die manier kunnen we snel handelen en blijft het beheer overzichtelijk.” Daarna is het aan TenneT en de rentmeesters van Duvekot om met eigenaren in gesprek te gaan. “Soms staat een boom op particulier terrein of in een tuin. Niet iedereen is blij als een boom moet verdwijnen. Dan is snoeien vaak ook een optie.”

Snel schakelen in spoedperiode

In juni en juli is het alle hens aan dek tijdens de spoedperiode. “Samen met TenneT bepalen we welke bomen zo dicht op de lijnen staan dat uitstel geen optie is,” zegt Lammerts. “Dan schakelen we direct, om de lijnen veilig in bedrijf te houden zonder onnodige uitval.”

Daarbij komt het aan op de juiste materiële keuzes. Niet iedere machine mag het veld in: bij elke locatie weer de vraag, hoe hoog hangt de draad, wat kan er wél? “De armlengte van een kraan, de ruimte tussen lijn en machine, het moet allemaal kloppen,” legt Lammerts uit. “Komt een machine te dicht bij de geleiders, dan kan de spanning overslaan.” Met het oog op veiligheid en duurzaamheid investeert Weijtmans bovendien volop in elektrisch materieel. Hiermee heeft het bedrijf als eerste in de sector een compleet antwoord op elektrisch werken.

Veiligheid als routine

Veilig werken onder hoogspanning vraagt om routine en discipline. Jaarlijks staan toolboxen en veiligheidsdagen op het programma, samen met Van Wijlen. “Iedereen doet mee, ook zzp’ers. We trainen op scenario’s die je liever nooit meemaakt: wat als een boom op een geleider valt, of hoe handel je bij stapspanning in de bodem? Door samen te oefenen, blijft iedereen scherp.”

Oog voor ecologie

Onder de hoogspanningslijnen doorkruist het werkgebied woonwijken, akkers en bossen. “Dat vraagt om ecologisch maatwerk,” zegt Lammerts. “Zo werken we bij dassen- of beverburchten altijd onder ecologische begeleiding, of zetten we bomen met holtes af op een veilige hoogte.”

Hier mogen we alleen werken in de minst kwetsbare periode, op minimaal twintig meter afstand en vaak uitsluitend met de hand of elektrisch gereedschap,” zegt Lammerts.

Iedere locatie vraagt om een eigen aanpak. “Zijn er beschermde soorten, dan stelt de ecoloog van Duvekot een werkprotocol op. We werken altijd onder ecologische begeleiding, zodat we de natuur zo min mogelijk verstoren en we aan alle regels voldoen.”

Vakmanschap in de praktijk

Voor Lammerts zit de voldoening juist in het samenspel van techniek, mensenwerk en zorg voor de omgeving. “Iedere locatie is een project op zich. Je werkt niet zomaar een lijst af, maar zoekt steeds naar de beste aanpak, voor de veiligheid, voor de mensen én voor het landschap. Dat je daar als team je verantwoordelijkheid voor mag nemen, geeft ontzettend veel energie.”