Platform voor de tuin- en groenprofessional
Door de deur van het lokaal in Boxtel waait een energieke drukte. Het is toetsweek, maar tussen de studenten en stapels plantenlijsten door praten docenten Juul Verbeeten en Leon Rodenburg enthousiast over hun vak. En vooral: de toekomst ervan. Yuverta in Boxtel – een van de grootste groene mbo-opleidingen van het land – staat midden in een sector die razendsnel professionaliseert. Waar hoveniersbedrijven tien jaar geleden vaak nog als ‘sociaal werkvoorziening-light’ werden gezien, zitten ze nu bij bouwvergaderingen aan tafel, nog vóór de eerste spade de grond in gaat. Groen is geen sluitpost meer, maar randvoorwaarde. Hoe moet het onderwijs daarop aansluiten? Volgens Juul en Leon begint het met serieuze aandacht voor vakmanschap én plantenkennis.
Waar andere mbo-richtingen krimpen, groeit Boxtel. En hard ook. “We zitten ruim boven de 300 hovenierstudenten,” zegt Rodenburg. “In klassen van 24 tot soms 28 studenten. Dat hadden we een paar jaar geleden niet durven dromen.”
Het imago van het hoveniersvak is volgens de docenten aan het kantelen. Innovaties zoals dak- en gevelgroen, biodiversiteitsprojecten, klimaatadaptatie en nieuwe beplantingsconcepten spreken een bredere groep jongeren aan. “We krijgen veel meer vrouwen in de opleiding. Dat doet het vak goed,” zegt Rodenburg. “Vrouwen brengen een meer verfijnde blik en langetermijnvisie mee. Dat tilt de kwaliteit van groen echt omhoog.”
Tegelijkertijd groeit het maatschappelijk bewustzijn over klimaat en water. De klassieke volledig betegelde tuin maakt plaats voor regenbuffers, wadi’s, prairie-beplanting en inheemse soorten. “En mensen hebben meer budget voor hun tuin,” vult Verbeeten aan. “Het groen is een verlengstuk van het
interieur geworden.”
De sterkste troef van Yuverta Boxtel is misschien wel de Hotspot: een intensieve samenwerking met regionale en landelijke groenbedrijven. Ze denken mee over curriculum, geven gastlessen, begeleiden projecten in de stad, en nemen zelfs de examens af.
“Onze studenten worden volledig door het bedrijfsleven geëxamineerd,” zegt Rodenburg. “En ja: dan leg je als school je billen op het blok. Je zegt eigenlijk tegen bedrijven: beoordelen jullie maar of ze arbeidsmarktklaar zijn.”
Dat werkt, merken de docenten. Bedrijven weten exact welke kennis en vaardigheden de studenten hebben wanneer ze afstuderen. En studenten voelen zich serieus genomen wanneer ze al tijdens hun opleiding met vakexperts werken.
Het grootste pijnpunt waar de sector al jaren over klaagt: gebrekkige plantenkennis. Ontwerpers tekenen beplantingsplannen die in de praktijk niet werken; hoveniers voeren opdrachten uit zonder te snappen waarom planten ergens wél of níet thuishoren.
Dat moet anders, vinden de docenten in Boxtel. Maar niet door honderden namen in het hoofd te stampen.
“Ik heb liever dat studenten 250 planten van A tot Z kennen, dan 900 soorten oppervlakkig,” zegt Verbeeten. “Wie alles probeert te leren, onthoudt uiteindelijk niets.”
De aanpak: dieper, functioneler, realistischer. Zoals Rodenburg het verwoordt: “Het aanleggen van een tuin is vele malen makkelijker dan hem onderhouden.” Waarom groeit een schaduwplant tóch in de zon, mits er genoeg vocht is? Wat gebeurt er als je een beplantingsplan niet alleen tekent, maar ook snapt?
“Plantenkennis ontwikkelt zich over jaren,” legt Rodenburg uit. “Je wordt op school startbekwaam. Vakbekwaam word je pas in de praktijk.” De klassieke rolverdeling tussen school en bedrijfsleven bestaat in Boxtel nauwelijks nog. Innovaties in dakgroen, biodiversiteit of maaibeheer komen vaak via bedrijven binnen, waarna docenten ze verwerken in het lesprogramma.
Docenten lopen zelfs zelf stage bij bedrijven om bij te blijven. “Het groene vak is te breed om alles vanuit een klaslokaal bij te houden,” zegt Rodenburg. “Zonder het bedrijfsleven kun je onmogelijk actueel onderwijs geven.”
Ook studenten worden vanaf de eerste weken meegenomen naar projecten en bedrijven. Niet alleen de succesverhalen, benadrukt Verbeeten. “Bedrijven komen hier ook vertellen wat er fout ging. Bijvoorbeeld een mislukt bermproject. Daar leren studenten net zo veel van.”
Yuverta Boxtel trekt studenten uit heel Zuid-Nederland, tot onder Maastricht aan toe. Daardoor besteden de docenten aandacht aan verschillende groeicondities: zand, löss, klei, kust.
Toch kiezen ze bewust voor één uniforme plantenlijst binnen heel Yuverta, opgesteld met het bedrijfsleven. “Wat hier op zand werkt, werkt niet in Noord-Holland op ziltige grond,” geeft Verbeeten toe. “Maar ze moeten wél snappen waarom.”
Het groene vak wordt complexer, maar daarmee ook aantrekkelijker. Een moderne hovenier werkt met irrigatiesystemen, lichtplannen, daktuinen, klimaatbestendige beplanting, ecologisch maaibeheer en steeds vaker grote bouwprojecten.
“Het is niet meer schoffelen omdat je een taakstraf hebt,” zegt Rodenburg droog. “Het is een professioneel vak, met veel techniek. En studenten zien dat nu.”
Sociale media spelen een onverwacht grote rol in de popularisering van plantenkennis. Grootheden onder de tuinontwerpers zoals Piet Oudolf, Tom de Witte en Ruurd van Donkelaar inspireren een nieuwe generatie via Instagram en LinkedIn. “Als studenten uit zichzelf foto’s maken in de Efteling en vragen wat die boom is, dan weet je: het werkt,” lacht Verbeeten.
Misschien is dat wel de kern van Boxtels succes: docenten met een aanstekelijke passie. Juul Verbeeten werkt drie dagen op school, runt een eigen hoveniersbedrijf én volgt zelf een hbo-opleiding tot docent/kennismanager.
“Ik wil studenten enthousiast maken zó dat ze zelf gaan zoeken, zelf gaan leren,” zegt hij. “Als ze na een excursie met foto’s van onbekende planten terugkomen, dan weet je dat je het goed doet.”
