Platform voor de tuin- en groenprofessional
Voor tuinaannemers behoort een versnipperaar eigenlijk tot de basisuitrusting. Snoeien, hagen scheren, perkjes trimmen: dat staat immers dagelijks op het menu bij de hovenier. Snoeiresten zijn dan ook onvermijdelijk, dus is het zaak om dit goed te beheren.
Een intelligente manier om hiermee om te gaan, is het snoeimateriaal meteen te versnipperen en de snippers als mulch opnieuw in de tuin te gebruiken. Zo keert het snoeiafval terug naar de plaats waar het ontstond, wat het ideale scenario is voor kringlooptuinieren. Moeten de groenresten toch worden afgevoerd, dan kan versnipperen het volume verminderen tot een derde. Zo deel je het aantal ritten door drie, wat een enorme tijds- en brandstofbesparing oplevert. Het is dan ook duidelijk: het bezitten van een versnipperaar is eigenlijk een no-brainer.
Een tuinaannemer mag niet over één nacht ijs gaan bij de keuze van zijn versnipperaar. Er bestaan namelijk verschillende soorten, elk met andere eigenschappen. Welk type snoeiwerk een tuinaannemer hoofdzakelijk uitvoert, bepaalt welke versnipperaar het meest geschikt is.
Het soort versnipperaar wordt bepaald door de technologie waarmee hij versnippert. Het grootste aanbod bestaat uit machines die werken met een hakschijf of een schaaftrommel. Beide systemen werken volgens het principe van een schaar: het draaiende mes op de hakschijf of schaaftrommel snijdt het snoeimateriaal af tegen een vast tegenmes. Telkens het mes voorbijkomt, wordt als het ware een plakje van het materiaal weggesneden.
Dit veelvoorkomende systeem heeft een goed verwerkingsrendement en is vooral geschikt voor het versnipperen van takken. Voor tuinaannemers die zich vooral toeleggen op het vellen en vormsnoeien van bomen zijn deze ‘houtversnipperaars’ dan ook een goede keuze. Het snijbeeld levert gekalibreerde, kubische snippers op, interessant voor verwarmingssystemen op houtsnippers of als bedekking op wandel- of looppaden zoals Finse pistes. Doordat de snede zo zuiver is, hebben deze snippers wel meer tijd nodig om af te breken, waardoor ze minder geschikt zijn voor een snelle compostcyclus. Schijf- en schaaftrommelversnipperaars zijn echter niet geschikt voor vormloze en bladrijke snoeiresten van struiken, heesters, haagscheersel en ander groenafval dat bij het gewone tuinonderhoud vrijkomt.
Voor dat soort snoeiresten is de klepel- of hamermolen een betere keuze. Dit messensysteem bestaat uit een trommel met los hangende klepels of hamers. De groenresten die erin terechtkomen, worden door deze snijdelementen met brute kracht stukgeklopt. In tegenstelling tot de schijf- of schaafversnipperaar komt hier bij het snijden weinig precisie aan te pas, wat resulteert in grove, onregelmatige, gerafelde snippers. Doordat de hamers scharnierend zijn opgehangen, kunnen ze terugklappen wanneer ze een vreemd voorwerp raken (zoals zand, steen of kiezel), waardoor schade aan de snijmessen wordt vermeden. De keerzijde: door deze losse opstelling verliezen deze centrifugale systemen aan snijefficiëntie bij takken met een grotere diameter die meer weerstand bieden. Daarom worden hamer- of klepelhakkers meestal ingezet voor fijn groen snoeiafval.
Een derde versnippersysteem is het ‘Hakbijlprincip’. Dit systeem vind je enkel terug bij het merk ELIET, de Belgische fabrikant die het uitvond en er verschillende patenten op heeft. Zoals de naam al aangeeft, bestaat de messenas uit vaste messen die, net als kliefbijltjes, op de snoeiresten inhakken en het materiaal in de vezelrichting snijden. Door een cyclus van splitsen en afsnijden verkleinen de messen het materiaal stap voor stap.
Het Hakbijlprincipe™ combineert de voordelen van beide andere systemen. Doordat het hout in de vezelrichting wordt gesneden, is het energiezuinig en kan het met weinig vermogen ook houterig snoeiafval (takken) snel en efficiënt tot fijne snippers verwerken. Bovendien werkt dit systeem zonder tegenmes, waardoor het minder gevoelig is voor vreemde voorwerpen en probleemloos ook vormloos groenafval verwerkt. Dankzij de vele messen worden ook bladrijke groenresten heel fijn gesneden. Omdat het materiaal in de vezelrichting wordt gesneden, ontstaan bovendien sterk gekneusde snippers, waardoor micro-organismen ze snel kunnen afbreken. Dat maakt ze bijzonder geschikt als mulch of als grondstof voor compost. Precies daarom kiezen tuinaannemers die vooral bij particuliere klanten tuinonderhoud uitvoeren, en dus te maken krijgen met een brede diversiteit aan groenafval die bovendien varieert per seizoen, vaak voor ELIET-versnipperaars.
Als tuinaannemer ken je als geen ander je werkomgeving en het soort snoeiresten waarmee je te maken krijgt. Jij bent dan ook het beste in staat om de juiste versnipperaar te kiezen. Het is daarom een goed idee om, voordat je een aankoopbeslissing neemt, een demo te vragen op jouw eigen werkplek, met het snoeimateriaal dat je in de praktijk het vaakst verwerkt. Na zo'n praktijktest weet je zeker dat de versnipperaar bij jou past en dat deze investering zich zal terugbetalen.
